Son Eklenenler
Home / Gezi Rehberi / Ekonomi ve Tarih Şehri Batman

Ekonomi ve Tarih Şehri Batman

Petrol yatakları ve sahip olduğu tarih eserleri ile Türkiye’nin ekonomik ve kültürel açıdan önemli illeri arasında yer alan Batman, yerleşik nüfusu ile birlikte her yıl yerli ve yabancı ziyaretçilere ev sahipliği yapıyor. TPAO tarafından kurulan Batman Rafinerisi ile birlikte yerli girişimcilerin çeşitli sektörlerde açtıkları ticarethanelerle ekonomisi canlanan Batman, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en genç illerinden olmasına karşın kısa sürede uzun mesafe kat etmeyi başararak bugün Türkiye’nin çıkardığı toplam petrolün %60’ını karşılamaktadır. Antik çağlara dayanan tarihi ile tipik bir Mezopotamya şehri olarak sayısız medeniyete ev sahipliği Batman’ın tarihi ve kültürel çekiciliği de yerli ve yabancı pek çok ziyaretçinin dikkatini çekerek il turizmine önemli katkılar sunmaktadır.

Plaka Kodu

1937 yılında İluh isimli bir köy iken zamanla artan nüfus ve ekonomik imkanları, 16 Mayıs 1990 tarihli ve 3647 sayılı Kanun ile Batman’ın vasfının il olarak değiştirilmesiyle sonuçlanan süreci noktaladı. Türkiye’nin 72. ili olan Batman plaka kodu da Türkiye’nin kaçıncı ili olduğunu gösteren 72’dir.

Yüzölçümü ve Nüfusu

2017 yılı sonuçlarına göre 585.252 kişi ile Türkiye’nin en kalabalık 36. İli olan Batman aynı zamanda 4.659,21 kilometrekare yüzölçümü ile Türkiye’nin en küçük 14. ilidir. Kilometrekare başına 125 kişinin düştüğü Batman’da nüfus yoğunluğu 439.667 kişi ile şehir merkezindedir. 2017 yılı sonuçlarına göre Batman ilçe nüfusları 145.585 kişi olup;

  • 933 kişi Kozluk,
  • 846 kişi Sason,
  • 199 kişi Beşiri,
  • 214 kişi Gercüş,
  • 393 kişi Hasankeyf

İlçelerinde ikamet etmektedir.

İklim ve Bitki Örtüsü

Batman’da karasal iklimin etkisi tüm ilde hissedilmektedir. Karasal iklime bağlı olarak Batman’da bitki örtüsü bozkır ağırlıklıdır. Batman’ın dağlık bölgelerinde ise meşe ağaçları mevcut olup bu iki bitki örtüsü dışında farklı bir oluşum gözlenmemektedir.

Coğrafi Özellikleri

Kuzeyde Muş, güneyde Mardin, batıda Diyarbakır ve doğuda Bitlis ve Siirt ile komşu olan Batman, 38 derece 40 dakika – 37 derece 50 dakika kuzey enlemleri ve 41 derece 10 dakika – 41 derece 40 dakika doğu boylamları arasında konumlanmaktadır. Rakımı 550 metre olan Batman’ın kuzey bölümü dağlıktır. Aralarında petrol yataklarının bulunduğu Raman Dağı’nın bulunduğu Batman’da mevcut dağ ve tepeler;

  • Sason Dağları,
  • Meleto Dağı,
  • Kuşaklı Dağı,
  • Meydanok Dağı,
  • Avcı Dağı
  • Kortepe,

Olarak sıralanabilir.

Akarsu ve Gölleri

Batman il sınırları içerisinde aralarında adını aldığı Batman Çayı’nın da bulunduğu irili ufaklı akarsu ve göletler mevcuttur. Dicle Nehri ile birlikte Sason, Garzan ve Pisiyar Çaylarına sahip olan Batman’da ayrıca;

  • Elektrik üretimi amaçlı olarak inşa edilmiş Kozluk Ceffan Göleti,
  • Sulama amaçlı inşa edilmiş Gercüş-Kırkat Göleti

Gibi 2 adet önemli yapay göletler bulunmaktadır.

Demografik Yapısı

Türklerle birlikte Kürt ve Arapların bir arada Batman’da yapılan demografik yapı araştırma ve yayınlanan istatistiklere göre;

  • Nüfusun %50,21’ini erkekler, %49,79’unu kadınlar oluşturmaktadır.
  • Nüfus artış hızı %1,5 – %2 civarlarında gerçekleşmektedir.
  • Türkiye’de en çok suç işlenen 17. ili konumundadır.
  • Her yıl 16 Bin göç almakta ve bu göçe karşılık 21 Bin kişi göç vermektedir.
  • Nüfusun %95’ini Kürtler, %5’ini ise Türkler, Araplar, Çerkezler ve Zazalar oluşturmaktadır.

Ekonomik Faaliyetleri

TÜPRAŞ’a ait Batman Rafinerisi, Batman ekonomik faaliyetlerinin büyük bölümünü oluşturmaktadır. Günde 25 Bin varil petrol çıkartılan Batman Rafinerisi, ülkede çıkartılan petrolün %60’ını tek başına karşılamaktadır. İlin ekonomisinde önemli paya sahip Batman Rafinerisi Batman’ın tek ağır sanayi kuruluşu olup rafineri dışında irili ve ufaklı sanayi tesisleri mevcuttur. Turizmin önemli gelir kalemi olduğu Batman’da otel ve pansiyon işletmeciliği ekonomik faaliyetlerde önemli bir pay almakla birlikte;

  • GAP ile birlikte tarım,
  • Hayvancılık,
  • Tuğla, Bisküvi, Çırçır, Mercimek işletme ve yem fabrikaları,
  • Dokumacılık atölyeleri,
  • Esnaflık,
  • Ulaşım hizmetleri

İlin ekonomik faaliyetlerinin tamamını oluşturmaktadır.

Tarihçesi

Batman tarihçesi ilin tarihin her dönemde imparatorlukların ve önemli devletlerin ilgisini çektiğini göstermektedir. 1071 yılında Malazgirt Zaferi ile ilk kez Türk hakimiyetine giren Batman’ın yerleşim tarihi antik çağlara dayanmaktadır. Yapılan kazılarda 10 Bin yıl öncesine ait yerleşim kalıntılarının bulunması, Batman’ın tarihinin sanılanın da aksine daha eskilere dayandığını göstermektedir. Verimli Mezopotamya toprakları içerisinde yer alan Batman;

  • Sümerler,
  • Babiller,
  • Asurlular,
  • Büyük İskender,
  • Moğollar

Gibi önemli imparatorlukların istilasına uğramakla birlikte hakimiyetlerine girmiştir. Seleskoplar, Sasaniler, Romalılar, Bizanslılar, Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safeviler’in hakimiyetlerinde yaşamın devam ettiği bu topraklar Safevilerin Yavuz Sultan Selim tarafından mağlup edilmesi ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmış ve günümüzde halen Türkiye Cumhuriyeti’nin 72. ili olarak ekonomik ve turizm alanında önemini korumaya devam etmektedir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında İluh Köyü olan Batman sırası ile bucak, belediye ve ilçe olduktan sonra 16 Mayıs 1990 tarihli ve 3647 sayılı Kanun ile il olarak günümüzde Türkiye’nin en kalabalık 36. İlinin temellerini o yıllarda atmıştır.

Mutfağı

Tipik bir Güneydoğu Anadolu mutfağını yansıtan Batman yöresel yemekleri içerisinde zengin et ve hamur işi seçeneklerini barındırmaktadır. Sakatat ve yağlı et kültürünün et yemeklerinin temelini oluşturduğu Batman’da;

  • Mumbar dolması,
  • İçki köfte,
  • Etli çiğköfte,
  • Sumak dolması

Önde gelen et yemekleridir. Şam böreği Batman’ın en ünlü hamur işlerinden olmakla birlikte tandır ekmeği Batmanlıların tüm yemeklerindeki hamur işi tercihlerinin temelini oluşturmaktadır. Tandırlar Batman’da ekmekle birlikte yayla çorbası, mercimek çorbası ve perde pilavı gibi lezzetlerin yapılışında önemli rol oynamaktadır. Tatlıda da baklava konusunda iddialı olan Batman’da her damak tadına hitap edecek özel lezzetler bulunmaktadır.

Tarihi ve Turistik Eserleri

Batman’ın sadece petrol şehri olmadığı Batman turistik yerleri nedeniyle şehrin yerli ve yabancı ziyaretçi almasının tek sebebidir. Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Batman’a her medeniyetten bir armağan miras kalmıştır. Başlı başına mağaralar, antik kenti, kalesi ve hanı ile Hasankeyf bile oldukça büyük öneme sahip iken;

  • Hallan Çemi Höyüğü,
  • Mor Kiryakus Manastırı,
  • Mor Aho Manastırı,
  • Bozikan, Memikan, Pertükan, Beksi, Kandil, Kozlu ve Rabat Kaleleri,
  • Malabadi Köprüsü,
  • Zeynel Bey Kümbeti,
  • El Rızk ve Hızır Bey Cami,
  • On Kemerli Köprü

Batman’da görülmesi gereken ve her yıl ziyaretçileri Batman’a çeken önemli tarihi ve kültürel öneme sahip eserlerdir.

Düzenlenen Festivaller

Demografik yapısı ve kültürel çeşitliliği Batman’a farklı festival ve anma programları hediye etmiştir. Ziyaretçilerin de özellikle Batman etkinlik dönemlerinde ziyaretlerinin sıklaştığı bilinmekte olup;

  • Batman Hasankeyf Festivali,
  • Yılmaz Güney Kürt Kısa Film Festivali,
  • Ceviz ve Bal Festivali,
  • Şeyh Halit Anma Günleri,
  • İmam Abdullah Anma Haftası

Batman’da Mayıs, Haziran, Ekim ve Aralık aylarında düzenlenen etkinliklerdir.

Şehirlerarası Ulaşım Seçenekleri

Batman’ı ziyaret etmek isteyenler;

  • Karayolu,
  • Demiryolu,
  • Havayolu

Ulaşım seçeneklerinden yararlanabilirler.

Şehir İçi Ulaşım Alternatifleri

Batman şehir içi ulaşımında toplu taşıma araçları yaygın olarak kullanılmaktadır. Batman Belediyesine bağlı otobüslerle birlikte şahıslara ait minibüsler, şehir içi ulaşımda Batman’da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ünlü Restoranları

Batman’da yöresel lezzetleri tatmak isteyen ziyaretçilerin uğrak noktası olarak;

  • Çömçe Lokantası,
  • Petrol,
  • İnanoğlu Baklavaları

Ön plana çıkmaktadır.

Konaklama Seçenekleri

Batman’da TPAO ve TÜPRAŞ’a ait konukevleri ile Öğretmen ve Polis Evlerinde kalmak için yer bulamamanız halinde;

  • Grand Hasankeyf, The Ancient Mesopotamia, Bozoğulları ve İzgu Turhan Hotelleri,
  • Atlıhan Park, Mesa, Büyük Geçit, Real Konak ve Bato Termal Otelleri

Batman konaklama ihtiyacınız karşılamak için nezih ve ekonomik hizmet sunmaktadır.

 

Hakkında admin

Check Also

Tarihi ve Turistik Gezilerde Batman

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin tarihi ve ekonomik açıdan büyük öneme sahip illeri arasında yer alan Batman, Hasankeyf ile birlikte sahip olduğu önemli tarihi eserleri ile kültür turizmi turlarının ilk durakları arasında yer alır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir